Suhak stepowy – dziś zagrożony wyginięciem

25 kwietnia 2019
Zwierzęta zagrożone wyginięciem to niestety powszechne zjawisko ostatnich czasów. Nielegalne polowania stanowią ogromne niebezpieczeństwo także dla suhaka stepowego. Jednakże to globalne ocieplenie odpowiada za 90% przypadków śmierci suhaków, w ciągu ostatnich 20 lat. 

Suhak stepowy to interesujące zwierzę, które poniosło ogromne straty w swojej populacji. Naukowcy na całym świecie niestrudzenie próbują zapobiec całkowitemu wyginięciu tego gatunku.

Nasze zachowania i zmiany klimatyczne, które w głównej mierze związane są też z działalnością człowieka – niosą ze sobą wiele strat. Już od początku istnienia człowieka na Ziemi, zauważono ogromne straty wśród dostojnych gatunków zwierząt.

Wielu z nich już nigdy nie spotkamy. Suhak stepowy, zwany też sajgą, od roku 1919 został objęty ochroną. Co zrobić, aby nasze dzieci i wnuki wciąż miały okazę zobaczyć na własne oczy te antylopy?

Suhak stepowy jest zwierzęciem wędrownym, zamieszkującym głównie Azję Środkową i jej równiny, w szczególności półsuche strefy. Przez cały rok migrują przez Kazachstan, Mongolię, południową Rosję, Turkmenistan i Uzbekistan.

Te dzielne zwierzęta pokonują około tysiąca kilometrów rocznie. Migracje suhaków zazwyczaj odbywają się na szlakach z północy, kierując się na południe. Później czeka je powrót. Oczywiście, naukowcy zauważyli pewne zmiany tras. Od czasu do czasu zmieniają ścieżki migracji, tak jak przystało na prawdziwych Nomadów.

Najbardziej charakterystyczną cechą suhaków są ich specyficzne nosy. Tworzą je przerośnięte i elastyczne struktury nosowe, nazywane trąbką. Nos ten jest pozostałością po ewolucji. Ich organ węchowy działa jak filtr powietrza. Sprytne, prawda?

Bowiem podczas migracji, nos suhaków filtruje powietrze, co zapobiega dostawaniu się pyłu i brudu do płuc zwierząt. W sezonie zimowym zaś, ogrzewa powietrze dostające się do nosa. Umożliwia to utrzymanie stabilnej temperatury ciała. 

Suhak stepowy i śmiercionośna epidemia

W wyniku obszernych badań odkryto, że w ostatnich latach główną przyczyną śmierci suhaków była ciężka infekcja krwiobiegu, wywołana bakteriami. Infekcja ta doprowadziła do krwawienia wewnętrznego i posocznicy. U zwierząt wystąpiła posocznica krwotoczna.

suhak stepowy 2

Ostatnie badania zaś donoszą, iż do rozprzestrzenienia się śmiertelnych bakterii Pasteurella multocida typu B doszło poprzez specyficzne warunki klimatyczne, ówczesnej wiosny (2015 rok). Wiosna była wyjątkowo wilgotna, poprzedzona sporymi opadami, i gorąca. Osłabione zwierzęta padły więc ofiarą bakterii, która w normalnych warunkach żyje w ich organizmach, nie czyniąc im szkody.

Przestudiowanie historycznych dowodów i najnowszych informacji doprowadziło naukowców do zaskakującego odkrycia. Katastrofa z 2015 roku, nie była jedyną masową śmiercią tego gatunku.

Eksperci zauważyli, że suhak stepowy w podobnych warunkach już kilkukrotnie padał ofiarą bakterii. Ale czy wiemy, w jaki sposób gorący i wilgotny klimat związany jest z rozprzestrzenianiem się chorób?

Suhak stepowy, globalne ocieplenie, migracje i choroby zakaźne

Globalne ocieplenie jest zjawiskiem, które od lat niepokoi rządy i społeczeństwa, wszystkie organizmy naszego świata. Pamietajmy bowiem, że problem ten nie dotyczy tylko ludzi.

Uprzemysłowienie, wywołane przez człowieka doprowadziło do przyspieszenia zmian klimatycznych. Doprowadziło to do poważnych konsekwencji dla fauny i flory, na całym świecie. Ze względu na globalne ocieplenie – wiele gatunków musiało podjąć migrację, do odpowiedniejszych klimatów. Tak jak ludzie, tak i zwierzęta wyruszyły w trudne migracje, aby przetrwać.

łąka i suhak stepowy

Wielu z przedstawicieli zarówno fauny jak i flory przeniosło się w nieco chłodniejsze obszary, aby uniknąć wysokich, nienaturalnych temperatur. Globalne ocieplenie najprawdopodobniej, jeszcze bardziej podgrzeje Azję Środkową w przyszłości.

Przeczytaj też: Zając, gatunek zagrożony wyginięciem

Wysokie temperatury i zmiany w okresach deszczowych

Zjawisko związane jest z migracjami owadów, które nierzadko przenoszą choroby zakaźne. Należy pamiętać, że wraz ze wzrostem temperatury i przemianami pogodowymi, zmieniają się też okresy deszczowe. Przez to owady, wywoływane przez deszcz w obszarach tropikalnych (np. komary) mnożą się jak nigdy dotąd.

Naukowcy potwierdzają, że ciepły klimat jest idealnym medium, do rozprzestrzeniania się chorób. Bakterie rozmnażają się znacznie szybciej w gorącym i wilgotnym klimacie. Wzrost temperatury i zmiany opadów, wpływają na zwierzęta na różne sposoby. Wszystko zależy od ich fizjologii i tolerancji na zmiany klimatyczne. 

Suhak stepowy doświadczył epidemii wspomnianej choroby, poprzez bakterie znajdujące się w jego nozdrzach. Jednak to wzrost temperatury spowodował niekontrolowane rozprzestrzenienie się bakterii w ciele suhaka.

Na zakończenie

Obecnie suhak stepowy posiada tylko trzy subpopulacje. Kiedyś jego gatunek obejmował teren aż od Wysp Brytyjskich po Azję Centralną i Alaskę.

Jeśli chcemy, aby gatunek ten przetrwał powinniśmy spróbować ograniczyć produkcję szkodliwych gazów przemysłowych, które rujnują nasze środowisko. Działalność człowieka jest niezwykle szkodliwa dla innych gatunków na Ziemi.

Przyszłość naszej planety pierwszy raz w historii, nie jest już pewna. Przetrwanie chociażby tego gatunku zwierząt zależeć będzie od długoterminowej pracy nad naszym globalnym środowiskiem.

  • Kock, R.; Orynbayev, M.: Robinson, S. (2018) Saigas on the brink: Multidisciplinary analysis of the factors influencing mass mortality events. Science Advances, Vo. 4.
  • Altizer, S.; Ostfeld, R. (2013) Climate Change and Infectious Diseases: From Evidence to a Predictive Framework. Science, Vol. 341.