Cziru tybetańskie – charakterystyka antylopy

21 kwietnia 2019
Antylopa tybetańska znana jako cziru tybetańskie to ssak o pokaźnym porożu. Żyje na płaskowyżach i stepach Azji. Cziru jest na tym kontynencie tak znane, że zwierzę zostało wybrane na maskotkę Igrzysk Olimpijskich.

Czy słyszałeś kiedyś o zwierzęciu znanym, jako cziru tybetańskie? Ten uroczy ssak mieszka w Azji. Jest bardzo sławny tam, skąd pochodzi – widać to chociażby dlatego, że antylopa ta została wybrana jako maskotka Igrzysk Olimpijskich w Pekinie w 2008 roku.

W dzisiejszym artykule opowiemy Ci o zwierzęciu, jakim jest cziru tybetańskie. Koniecznie przeczytaj!

Cziru tybetańskie – miejsce występowania i cechy charakterystyczne

Cziru tybetańskie to gatunek endemiczny występujący na płaskowyżu tybetańskim. Można go spotkać na himalajskich stepach na wysokości między 3200 – 5500 m n.p.m. Zwierzę lubi otwarte tereny o skąpej roślinności i doskonale sobie na nich radzi. Nic zatem dziwnego, że antylopa ta zamieszkuje również północną część Indii oraz niektóre regiony Chin i Nepalu.

Nazwa naukowa zwierzęcia to Pantholops Hodgsonii. Cziru tybetańskie należy do rodziny antylop. Osiąga średnie rozmiary, samce mogą osiągnąć około 85 cm wysokości i ważyć około 40 kg. Samice są o ok. 10 cm niższe i ważą około 15 kg mniej.

Co ciekawe, gatunek ten prezentuje zjawisko znane jako dymorfizm płciowy. Samce mogą się poszczycić pokaźnymi rogami i czarnymi liniami na nogach. Poroże przybiera formę wygiętą ku tyłowi i może osiągnąć nawet 60 cm. W odróżnieniu od kóz, poroże cziru nie rośnie przez całe życie. Samce używają swoich rogów, aby manifestować swoją siłę w okresie godowym.

W przypadku zarówno samców, jak i samic ubarwienie jest czerwonawo – brązowe z białą sierścią na brzuchu. Pysk jest prawie całkowicie czarny. Zimą u samców znacznie silniej zauważa się kolor, ponieważ całe ciało nabiera nieco bardziej bladego odcienia.

Koniecznie przeczytaj też artykuł: Osioł, muł i dziki osioł- różnice pomiędzy nimi

Cziru tybetańskie – rozmnażanie i zachowanie

Jeśli chodzi o nawyki żywieniowe, antylopa tybetańska żywi się głównie na pastwiskach jedząc trawę i trzciny. Zimą, aby dostać się do skąpo rosnącego jedzenia, zwierzę musi kopać w śniegu.

Cziru tybetańskie to zwierzę stadne. W praktyce oznacza to, że grupuje się w stadach setek okazów. Jest to praktyczne zwłaszcza w przypadku migracji w celu odnalezienia lepszych pastwisk i źródeł pożywienia.

Są to zwierzęta niezwykle szybkie i płochliwe. Okazuje się, że mogą osiągnąć szybkość nawet 80 km/h, zwłaszcza w trakcie ucieczki przed drapieżnikiem. W większości przypadków naturalnymi wrogami antylopy tybetańskiej jest wilk, ryś, lampart śnieżny i czerwony lis.

Antylopy

Samice antylopy w calu wydania na świat potomstwa mogą wędrować nawet 300 km rocznie. Oddalają się w tym celu od samców i od stada. Później, pod koniec jesieni, ponownie łączą się ze stadem.

Jeśli chodzi o rozmnażanie, okres godowy przypada na listopad i grudzień. Każdy samiec formuje „harem” złożony maksymalnie z 4 do 12 samic. Męski osobnik wypędza wszystkie inne samce manifestując swoje pokaźne poroże z daleka.

Jeżeli jednak okaże się to niewystarczające a drugi osobnik nalega na to by zbliżyć się do stada samic, poroże staje się narzędziem walki.

Samice wydają na świat jedno młode podczas miotu. Poród przypada na czerwiec i lipiec – po około 6 miesiącach ciąży. Młode są w stanie stanąć na własnych nogach już około 15 minut od porodu. Towarzyszą matce przez około rok w przypadku samców i półtora roku w przypadku samic.

Cziru tybetańskie w stadzie

Antylopa osiąga dojrzałość płciową w trzecim roku życia. Choć dokładna długość życia nie jest znana, szacuje się ją na około 10 lat.

Sytuacja antylopy

Cziru tybetańskie wśród ludności chińskiej pieszczotliwie nazywa się „elfem płaskowyżu”. Jest to gatunek chroniony. Istnieją nawet trzy rezerwaty, w których dba się o zachowanie tego gatunku.

Liczebność okazów zmniejszyła się gwałtownie w latach 90. Stało się tak ze względu na kłusownictwo. Skóra antylopy jest wysoko ceniona ze względu na to, że pomaga w utrzymaniu ciepła w bardzo niskich temperaturach. Innym wrogiem dziesiątkującym antylopy jest głód. Antylopy muszą wciąż coraz bardziej ukrywać się przed ludźmi, co znacznie ogranicza ich żerowiska.

Dlatego właśnie chiński rząd podjął zdecydowane kroki i dzięki pomocy wolontariuszy zdołał stopniowo odbudować liczebność antylopy tybetańskiej. Gatunek nie jest już zagrożony wyginięciem, obecnie zagrożenie jest znacznie niższe. Mamy nadzieję, że ta pozytywna tendencja się utrzyma.

  • Leslie, D. M., & Schaller, G. B. (2008). Pantholops Hodgsonii (Artiodactyla: Bovidae). Mammalian Species. https://doi.org/10.1644/817.1