Pszczoły – bez nich nie byłoby życia na ziemi

11 lipca 2019
Pszczoły gwarantują życie roślin na całym świecie. Owady te żywią się nektarem kwiatów, zapylając przy tym rośliny, które stanowią pokarm roślinożernych zwierząt.

Pszczoły gwarantują życie na ziemi. Większość ludzi nie zdaje sobie sprawy z tego, jak ważną rolę w naszym przetrwaniu odgrywają poszczególne zwierzęta. Mimo że może Ci się to wydawać nieprawdopodobne, to bez pszczół nasze życie na Ziemi byłoby prawie niemożliwe.

Ten mały owad, którego wielu z nas panicznie się boi, odgrywa bowiem niezwykle istotną rolę w kontekście ekologicznym. Dlatego też przeczytaj poniższy artykuł, aby dowiedzieć się więcej na jego temat.

Misja pszczoły

Na świecie istnieją tysiące gatunków różnych zwierząt, zarówno małych, jak i dużych. Każde z nich wykazuje inne, przynależne do gatunku zachowania. Jednak zwierzęciem, które napędza życie na naszej planecie jest pszczoła. Tak, dobrze przeczytałeś. Ten żółto-czarny owad niestrudzenie wędruje z kwiatka na kwiatek. Jest on zatem odpowiedzialny za zapylanie kwiatów i roślin, a co za tym idzie, za produkcję pożywienia dla innych organizmów żywych.

Różnorodność biologiczna na świecie w dużej mierze zależy właśnie od pszczół, w związku z procesem określanym mianem „zależności symbiotycznej”. Ogólnie rzecz ujmując, zależność ta rozpoczyna się, kiedy pszczoła zbiera pyłek i nektar do produkcji miodu. Podczas tego procesu przenosi ona wspomniany pyłek z jednej rośliny na drugą.

Wyżej opisany proces nazywa się zapyleniem krzyżowym. Kluczową rolę odgrywa w nim owad, który jest odpowiedzialny za przeniesienie pyłku zawierającego informację genetyczną, wykorzystanego przez zapylaną roślinę do produkcji nasion. Pszczoły służą nie tylko dziko rosnącym roślinom.

Czy zdawałeś sobie sprawę z tego, że prawie połowa spożywanych przez nas codziennie owoców istnieje właśnie dzięki nim?

Praca pszczoły

Należy więc uświadomić sobie, że bez pszczół dzikie rośliny i działalność rolnicza byłyby w ogromnych tarapatach, mogłyby nawet zniknąć. Wskutek tego miliony ludzi i zwierząt na całym świecie zmarłoby z głodu. Natura rządzi się swoimi prawami, które mają określony, mądry porządek.

To samo można powiedzieć o łańcuchu pokarmowym: zapylanie prowadzi do powstania nowych roślin, które stają się pokarmem dla roślinożerców, a te z kolei są pożywieniem dla mięsożerców. Jeśli pierwsze ogniwo w tym łańcuchu zniknie, to samo nieuchronnie czeka kolejne ogniwa.

Pszczoły – dlaczego jest ich coraz mniej?

W przeciągu ostatnich 30 lat populacja pszczół na świecie zmalała o 25%. Dzieje się tak z różnych, nakładających się na siebie powodów, które mają ze sobą jeden wspólny mianownik. Otóż – wszystkie są wynikiem działania człowieka.

Jako pierwsze nasuwa się masowe stosowanie środków chwastobójczych i owadobójczych w rolnictwie przemysłowym. Powoduje to olbrzymie straty w naturalnej florze i faunie na danym terenie.

Po drugie – olbrzymim problemem jest zanieczyszczenie środowiska. Pszczoły nie są w stanie przetrwać w tak niesprzyjających warunkach, związanych na przykład z obecnością smogu lub metali ciężkich w powietrzu.

Zmiana klimatu i zwiększona intensywność opadów atmosferycznych, susze i wzrost temperatur również pośrednio redukują populację pszczół na całym świecie. Powodują one bowiem zmiany w ilości i jakość nektaru, który zbierają te pracowite owady.

Pszczoły

Gdyby tego było mało, niektóre kraje poświęcają sporo uwagi na projekt związany z opracowaniem pszczół robotów do mechanicznego zapylania roślin, ponieważ taki sposób zapylania określa się jako bardziej wydajny. Jednak warto pamiętać, że żywa pszczoła pokonuje w ciągu swojego życia średni dystans około 800 kilometrów – to 800 kilometrów naturalnego zapylania!

Warto również wspomnieć, że wiele osób, które boi się ukąszenia pszczół, po prostu je zabija. Gdy tylko owad pojawi się w ich pobliżu, w ruch idzie środek owadobójczy lub jakiś ciężki przedmiot. Wydaje się to bardzo drastyczne i jest to sytuacja naprawdę tragiczna, ponieważ pszczoły same nie atakują. Atak następuje tylko, gdy owad poczuje się zagrożony.

Pamiętaj więc, że sama bliska obecność pszczoły nie oznacza, że zaraz zostaniesz użądlony. Powód jest prosty. Kiedy pszczoła ukąsi, gubi żądło i umiera. Dlatego też owady te nie są skore do ataku, a mechanizm ten wykorzystują tylko w ekstremalnych przypadkach zagrożenia ula.

Jak uchronić pszczoły od wyginięcia?

Skoro już wiesz, że bez pszczół życie na Ziemi byłoby praktycznie niemożliwe, możesz powziąć pewne kroki, aby zapobiegać tej niebezpiecznej sytuacji.

  • Jeśli masz przy domu ogród, postaraj się o to, żeby był pełen kolorowych roślin. Będzie to miejsce, które z pewnością zwabi pszczoły. Zobaczysz, jak te małe owady ochoczo zapylają Twoje rośliny. (Nie obawiaj się, nawet, gdy będziesz w pobliżu, zajęte pracą pszczoły z pewnością Cię nie pożądlą.)
  • Wybieraj miejscowe, organiczne i sezonowe produkty, aby zredukować konieczność rolnictwa przemysłowego do stosowania pestycydów. Jest to nie tylko dobre dla pszczół, ale również stanowi zdrową opcję dla Ciebie.
  • Kupuj miód i wyroby miodopochodne – takie jak mleczko pszczele, kosmetyki, pyłek, propolis. Koniecznie od producentów gwarantujące produkty organiczne.
  • Nie zabijaj pszczół, kiedy są w pobliżu. Pozwól im swobodnie latać i nie przeszkadzaj im w ich ciężkiej, ważnej pracy.

Gdyby zmniejszyła się różnorodność biologiczna roślin, a przy tym drastycznie zredukowała populacja owadów je zapylających, życie na Ziemi w takiej formie, jaką znamy byłoby zagrożone. Liczba organizmów żywych uległaby znacznemu zmniejszeniu, a te, które by przetrwały, nie miałyby naturalnego pożywienia.

Maluje się przed nami  nieciekawy obraz, w którym żywność dla ludzi produkowana jest w fabrycznych laboratoriach. Nie dopuśćmy do tego! Zdajmy sobie sprawę, że bez pszczół nie będzie życia na Ziemi.