Małpy z Fongoli nauczyły się polować włócznią

29 grudnia 2019

Te małpy polują na lemury i inne małe ssaki za pomocą patyków, które same ostrzą. Jest to unikalne zachowanie wśród gatunków z ich rzędu.

Naczelne należą do jednego z niewielu rzędów, w których można zauważyć używanie narzędzi. Jednak małpy z Fongoli są szczególnym przypadkiem: ta kultura szympansów bardzo różni się od reszty i, w tajemniczy sposób, przypomina człowieka.

Kultura u zwierząt jest rzeczywistością: naczelne, walenie lub niektóre ptaki mają zachowania przekazywane z pokolenia na pokolenie. To czyni ich zupełnie innymi od innych członków tego samego gatunku.

Małpy z Fongoli

Ale przypadek małp z włócznią z Fongoli jest wyjątkowy. Wielkie małpy, które zamieszkują tę ziemię to szympansy i zaobserwowano u nich zachowania, które do tej pory były obserwowane tylko u ludzi. Nie obserwowano ich też u innych szympansów.

Fongoli to gorący region Senegalu, sawanny z dala od nieprzeniknionych lasów Konga, w których również żyją szympansy. Być może dlatego gatunek ten przystosował się do ekosystemu bardzo podobnego do tego, w którym żyli pierwsi ludzie w wyniku szeregu zmian kulturowych.

szympans polujący włócznią

Szympansy te zaskoczyły świat, gdy odkryto, że do polowania używają ostrej broni. Małpy z Fongoli polują na lemury i inne małe ssaki używając włóczni, którą same strugają.

Czym różnią się małpy z Fongoli od innych małp?

Używanie włóczni przez te szympansy nie jest jedynym mechanizmem kulturowym, który odróżnia je od innych. Ich społeczeństwo jest bardziej tolerancyjne i ma większą równość płci w przypadku polowań. Ponadto jest to społeczeństwo szympansów, które nie używa tak często siły fizycznej i w którym nie zawsze rządzi największy samiec.

Chociaż w ich społeczeństwie również pojawiają się historie o brutalności i morderstwach, na przykład historia Foudouko, samca alfa uważanego za tyrana, który rządził jedną ze społeczności Fongoli przez dwa lata. Po obaleniu z powodu bycia tyranem i brutalnego pobicia jednego z jego największych sojuszników Foudouko został wygnany na pięć lat.

W piątym roku próbował ponownie wejść w interakcję z innymi członkami grupy i wziąć udział w życiu społeczeństwa, ale tej samej nocy został brutalnie zamordowany. Jedna z samic dopuściła się nawet na nim aktu kanibalizmu, co zwykle nie występuje w przypadku wielkich małp.

Zmiany spowodowane używaniem włóczni do polowań

Wracając do małp z włócznią. Technika ta czyni je jedyną nieludzką populacją, która jej używała. Chociaż użycie narzędzi u zwierząt pojawia się też u innych gatunków. Jak już wspominaliśmy w społeczeństwie Fongoli istnieje równość płci i samice są odpowiedzialne za połowę polowań, co zwykle nie zdarza się w przypadku innych grup.

Jest to prawdopodobnie spowodowane tym, że małpy używające włóczni są bardziej niezależne w polowaniu niż te, które używają wyłącznie siły rąk. Przykładem są szympansy z Gombe badane przez Jane Goodall: 90% polujących to samce, w porównaniu do 70% w Fongoli.

techniki polowań, małpy

W Fongoli ani samicom, ani nisko postawionym samcom nie kradnie się pożywienia, co jest dość powszechne w innych społeczeństwach szympansów. Ten okaz szacunku, wraz z użyciem włóczni, obudził u samic Fongoli wysoce rozwinięty instynkt polowania.

Małpy z włócznią i ludzie

Sawanna Senegalu bardzo przypomina środowisko, w którym żyli pierwsi ludzie i to dlatego małpy z włócznią z Fongoli przypominają nam naszą najdzikszą przeszłość.

Nie używają tylko włóczni. Szympansy Fongoli ledwo spędzają czas na gałęziach drzew. Spędzają znacznie więcej czasu na ziemi, co również jest zgodne z ewolucyjną historią człowieka.

Mimo to musimy pamiętać, że nie powinniśmy wyobrażać sobie technik łowieckich tych szympansów widzianych w filmach. Małpy wprowadzają ostro zakończone patyczki do gniazd lemurów z zamiarem ich upolowania, a następnie zjedzenia.

Małpy z włócznią, pierwsi troglodyci

Ale szympansy Fongoli nie przypominają człowieka tylko w tym aspekcie. Temperatury i suchość Senegalu zmusiły ich do korzystania ze schronienia, którego nigdy wcześniej nie wybierały szympansy. Zwierzęta te szukają schronienia w jaskiniach, gdzie temperatura i wilgotność są znacznie bardziej sprzyjające.

Jest to coś, czego nie obserwujemy u innych gatunków szympansów. Pokazuje też, jak imponująca jest kultura zwierząt: może powodować, że dwóch członków tego samego gatunku zachowuje się bardzo odmiennie, podobnie jak dzieje się to w przypadku ludzi.